Kwartiermaker gemeentelijke financiering van collectieve digitalisering

Over VNG Wij zijn de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. De vereniging heeft als doel om de lokale overheid te versterken, zodat gemeenten hun inwoners optimaal kunnen bedienen. Dat dragen we in ons hart en daar werken we iedere dag met veel bevlogenheid aan. 342 gemeenten bepalen onze en dus ook jouw agenda. Vaak wordt die beïnvloed door de dagelijkse actualiteit, maar altijd vanuit het belang van onze leden. We zijn een lerende organisatie, we stellen ons continu de vraag waar we staan en wat we kunnen verbeteren.

1.2 Aanleiding van de opdracht

Gemeenten willen verantwoord digitalisering inzetten voor maatschappelijke opgaven, zoals een ‘autonome cloud’ en ‘verantwoorde AI’. Als collectief en samen met de andere overheden in de context van de NDS (Nederlandse Digitaliseringsstrategie). De financiering van bestaande en nieuwe digitalisering is hierin een forse uitdaging, door toenemende wensen, taken en wettelijke verplichtingen. Gemeenten spraken in 2025 af dit vraagstuk als collectief te benaderen. Daarvoor versterken zij hun samenwerking, informatiepositie en instrumentarium. Deze opdracht ondersteunt hen op alle drie de sporen.

1.2 Over Team Digitale Samenleving – strategie en collectivisering

Je standplaats is binnen het team Digitale Samenleving, waar je werkt aan het dossier Strategie en Collectivisering. Vanuit deze rol werk je nauw samen met collega’s uit de hele organisatie, van Business Support en Financiën tot de teams AI en Cloud. Je directe collega’s houden zich bezig met de algemene strategie van digitalisering binnen gemeenten. Daarbij ligt de focus op de samenwerking tussen overheden binnen de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) en op de gezamenlijke aanpak van digitaliseringsvraagstukken door gemeenten (collectivisering). Tijdens deze opdracht werk je daarnaast intensief samen met een groep enthousiaste koplopergemeenten op het onderdeel ‘financiering van digitalisering’. Samen onderzoek je hoe gemeenten digitalisering gezamenlijk kunnen organiseren, financieren en implementeren. Daarbij richt je je op belangrijke thema’s zoals digitale veiligheid en digitale dienstverlening, maar ontwikkel je ook inzichten die breder toepasbaar zijn op andere collectieve digitaliseringsvraagstukken binnen gemeenten.

1.3 Omschrijving van de opdracht

Je vervult deze rol als ‘kwartiermaker’, waarin je onderzoek combineert met verbinding tussen gemeenten. De opdracht bestaat uit twee onderdelen:

• Versterken samenwerking gemeenten Een groep enthousiaste gemeenten die een koplopersrol vervullen op het onderwerp ‘financiering van digitalisering’ werkt samen aan een ‘opgavetafel’. Deze opdracht ondersteunt die samenwerking en versterkt hun positie, ook in relatie tot andere (interbestuurlijke) gremia. Het kader ligt er en vraagt uitvoering. Jouw rol is verbindend en secretarieel.
• Inzicht in financiering binnen gemeenten Gemeenten willen digitalisering als collectief oppakken, samen met de andere overheden. Zij willen zich baseren op een stevige informatiepositie over de (diverse) wijze waarop gemeenten de financiering van digitalisering nu in hun organisatie borgen. Denk aan begroting, processen, allocatie etc. Dit inzicht legt de basis voor inhoudelijke prioriteiten, gezamenlijke financieringsinstrumenten en mogelijke standaardisatie van methodes en processen. Jouw rol is om verkennend onderzoek te doen bij een selectie koplopergemeenten, naar knelpunten en kansen voor diepgravend vervolgonderzoek binnen gemeenten.

1.4 Werkzaamheden en verantwoordelijkheden

Als kwartiermaker gemeentelijke financiering heb je onder andere de volgende werkzaamheden en verantwoordelijkheden:

• Het inbrengen van inhoudelijke expertise ten aanzien van financiële constructies, financiële voordelen collectivisering en haalbaarheidsanalyses.
• Het koppelen van deze kennis aan digitalisering-vraagstukken, zodat de VNG en koplopergemeenten op financiën een kritische gesprekspartner kunnen zijn met beslissers over digitalisering (CIO’s, gemeentesecretarissen). Zodat zij de koppeling tussen digitalisering en financiën (incl. financieringsconstructies) goed kunnen leggen.
• Het formuleren van strategische uitgangspunten maar ook het vertalen ervan naar concrete en uitvoerbare voorstellen, en vice versa.
• Inrichting en secretariële ondersteuning gemeentelijke samenwerking conform VNGkaders (voor opgavetafels etc.).
• In kaart brengen van bestaand netwerk (in- en extern) op dit onderwerp.
• Uitvoeren verkennend onderzoek bij 3 koplopergemeenten naar processen, besluitvorming, begroting, etc. van digitalisering in hun organisatie (‘bekostigingsopgave’).
• Indien van toepassing: verbinding leggen met (vervolg)onderzoeken

1.5 Resultaat van de opdracht

Het resultaat van deze opdracht is:

• Nauwe samenwerking, inhoudelijk sturende en/of uitvoerende rol en sterke positionering koplopergemeenten aan opgavetafel in verbinding met relevante gremia (o.a. VNG, NDS).
• Verkenning ‘bekostigingsopgave’ als concrete basis voor vervolgonderzoek, vanuit financiële/control-expertise (i.e. niet governance, cultuur, etc.)